yahya hn
Male
Iran (Islamic Republic of)

معرفی خراسان شمالی ، گنجینه فرهنگ ها

خراسان شمالی

گنجینه فرهنگ ها

پنج سال پیش استان خراسان به سه استان خراسان شمالی ، رضوی  و جنوبی تقسیم شد . خراسان شمالي از پيشينه اي پر افتخار و موقعيتي استراتژيك و فرهنگي غني و پربار و  استعداد هاي فراوان در عرصه هاي ، کشاورزی ، گردشگري ،  صنعتی و ... برخوردار است .

وجود آثار تمدنها با قدمت 7 هزار سال در برخي مناطق استان حکایت از سابقه درخشان و باستانی این دیار دارد ، موقعيت جغرافيائي این استان در حد فاصل خطه سبز ساحلي درياي خزر و شهر مذهبي و مقدس مشهد، امتيازي منحصر به فرد است و حضور اقوام مختلف با فرهنگ هاي متفاوت و زندگي مسالمت آميز آنها در طول تاريخ از ديگر جذابیت های این استان به شمار می رود .

در شمال استان کوههای مسجد سلیمان (کپه داغ) و در جنوب آن کوه های آلاداغ قرار دارد و  وجود ژئو مرفولوژي متنوع ، كوه ها و دره ها و  دشت هاي سرسبز و چشمه ها و رودخانه ها و آبشار ها، جاي جاي استان را براي سیاحت و گردشگري مستعد كرده است.

در این گزارش سعی کرده ایم به اختصار به معرفی برخی ویژگیهای خراسان شمالی بپردازیم و امید آن داشته باشیم تا مسافران و گردشگران نوروزی کوله باری از خاطرات خوش  را از ایامی که در این استان هستند با خود همراه سازند .

موقعیت جغرافیایی

استان خراسان شمالی در شمال شرق کشور با مساحتی حدود 28179 کیلومتر مربع واقع و دارای 820 هزار نفر جمعیت است . این استان از شمال ، 270کیلومتر مرز مشترک با کشور ترکمنستان دارد و از شرق و جنوب شرقی با استان خراسان رضوی و از  جنوب غربی با استان سمنان و از غرب با استان گلستان همسایه است .

خراسان شمالی دارای 7 شهرستان - بجنورد ، شیروان ، اسفراین ، مانه و سملقان ، فاروج ، جاجرم و گرمه- است .

اگر از سمت استان گلستان و از جاده شمالی وارد خراسان شمالی می شوید می توانید مناطق گردشگری  وتاریخی معرفی شده در ادامه را ببینید :

  

شهرستان های  گرمه و جاجرم

پس از عبور از تونل معروف جنگل گلستان وارد خراسان شمالي می شوید و اولین منطقه خوش آب و هوا و ییلاقی خراسان شمالی را می توانید در روستای دشت تجربه کنید در ابتدای راه فرعی این روستا و حاشیه جاده اصلی ، مسجد و سایر تاسیسات برای استراحت مسافران احداث شده است این روستا دارای جاذبه های طبیعی ، تاریخی و فرهنگی و همچنین برخوردار از جاذبه های سنتی و صنایع دستی است و از روستاهای هدف گردشگری استان است . قزلر قلعه و سردابه ها، کوه های مرتفع و جنگلی، چشمه ها ، درختان جنگلی و مناطقی چون چشمه جنگلی ییلاق ، چشمه گلزار و سر چشمه سردار از مهمترین مناطق دیدنی این روستا به شمار می آیند.

 منطقه حفاظت شده مياندشت نیز به عنوان پناهگاه حيات وحش مياندشت با وسعت 85 هزار هكتار در شرق شهرستان جاجرم واقع شده است و از  سال 1352 تحت حفاظت محيط زيست می باشد  و رودخانه دائمی کال شور با جریان شمال شرقی- جنوب غربی در دل میاندشت جاری است.

در ادامه مسیر به دوراهی جاجرم می رسید مسیری فرعی به سمت جنوب که بعد از حدود 70 کیلومتر شما را به شهرستانهای گرمه و سپس جاجرم می رساند و اگر مسیر را از شهرستان گرمه به سمت جنوب غرب ادامه بدهید تا میامی و سپس شاهرود در استان سمنان خواهید رسید . شهر های گرمه و جاجرم و اغلب روستاهای تابعه آنها از مناطق تاریخی کشور هستند برخی مناطق تاریخی این شهرستانها عبارتند از : قلعه جلال الدین که  یکی از برجسته­ترین قلعه­های نظامی خراسان شمالی قلمداد می­شود و  در سده­های 7-6 هجری  بر روی تپه ای مشرف به دشت های ااطراف  ساخته شده است.  رباط یا کاروانسرای عشق  که احتمالاً در دورۀ تیموری بر سر راه ارتباطی گرگان و نیشابور بنا شده است. کاروانسرای یا رباط قره­بیل که احتمالاً در دورۀ تیموری و بر سر شاهراه گرگان ساخته شده است. مسجد جامع درق که در دوره صفوی احداث شده است. تپه پهلوان در 3 کیلومتری جنوب غرب جاجرم که استقرار در آن به حدود هفت هزار سال قبل، می­رسد. مسجد جامع جاجرم درجاجرم، خیابان 15 خرداد جنوبی که قدمت آن به قرون 7-6 هجری می­رسد. و از زمان ساخت تا کنون مورد استفاده بوده است. رباط قِلّي در5 کیلومتری جنوب شرق روستای قلّی، شهرستان جاجرم که احتمالاً در دورۀ تیموری یکی از منزلگاه­های کاروانیانی بوده که در مسیر نیشابور به گرگان حرکت می­کرده­اند. نقوش صخره ای جربت در 5  کیلو متری شمال شرق روستای جربت عبارتند از مجموعه­ای از نقوش حیوانی و برخی نمادهای مذهبیِ اسلامی و کتیبه­هایی به خط عربی و فارسی.

 

 شهرستان مانه و سملقان

از دو راهی جاجرم که بگذرید در حاشیه جاده اصلی به  اثر تاریخی  كاروانسراي رباط قره بيل در روستايي به همين نام مي رسيد و همچنین در سمت شمال غرب جاده، روستایی با نام اسپاخو واقع شده که آتشکدۀ اسپـاخو در آن به عنوان برجسته­ترین اثر مذهبی دورۀ ساسانی که در محل به کلیسا مشهور است، واقع شده است . در ادامه مسیر جاده اصلی به سمت شرق در 30 كيلومتري شهر آشخانه مركز شهرستان مانه و سملقان و 70 كيلومتري بجنورد -مركز استان خراسان شمالي-  به روستاي دركش مي رسيد که از روستاهای هدف گردشگری است  فاصله آن از جاده اصلی حدود 2 كيلومتر مي باشد و داراي طبيعتي جنگلي و كوهستاني با چشمه سارهاو باغ هاي ميوه و پوشش گياهی متنوع و حيات وحش منحصر بفرد، آثار و تپه هاي تاريخي  متعدد و محيط زيبا و فرح بخش مي باشد و همه ساله جاذب عده كثيري از دوستداران طبيعت است.

از دیگر آثار تاریخی این شهرستان تپه قلعۀ خان در روستای رسالت است که سابقۀ اسقرار در آن به  حدود شش هزار سال قبل، می­رسد و زندگی در آن تا دورۀ ساسانی ادامه داشته است. بعلاوه آثاری از استقرار در دوره­های مختلف اسلامی نیز در این تپه کشف شده است. كاوشهاي باستان شناسي در این تپه منجر به کشف بقایای یک قلعه بزرگ دورۀ ساسانی شد .

آرامگاه امامزاده قاسم بازارقارناس نیز از یادمانهای مذهبی-تاریخی دورۀ قاجار در شهرستان مانه و سملقان است. امام زاده گلزار کشانک ، آب گرم مهمانک ، دره شیر آباد و زو و همچنین آبشار بیار در حوالی شهر آشخانه از دیگر نفاط دیدنی این شهرستان هستند .

 

شهرستان بجنورد

  بجنورد مرکز استان خراسان شمالی است و در وجه تسمیه آن گفته می شود که بجنورد «شهر بیژن» بوده و «بیژن گرد» نام داشته و معرب آن «بوزنجورد» تلفظ می شده که بعد ها به بجنورد تغییر یافته است.  از اماکن مهم تاریخی ، مذهبی  و تفریحی این شهرستان می توان به حرم امام زاده سید عباس بن موسی در مکانی به نام معصوم زاده بجنورد و دوپارک تفریحی منطقه نمونه ملی منحصر به فرد این شهر بنامهای پارک بش قارداش در 6 کیلومتری جنوب بجنورد و در مسیر بجنورد به اسفراین و پارک بابا امان در مسیر 10 کیلومتری شرق  بجنورد و در مسیر بجنورد به مشهد اشاره کرد .

پارك جنگلي–تاريخي باباامان، در حاشیه جاده بجنورد مشهد قرار گرفته است . آب باباامان از چهار نقطه درون تپه اي مي جوشد و به درون استخر هايي مي ريزد كه با اختلاف سطح ساخته شده اند . تپه ها ، درختان انبوه و مناظر تماشايي باباامان و تاسيساتي نظير متل، رستوران، پارك كودك و محل استراحت خانواده ها از دیگر مشخصه های این پارک است .اين مكان از شهرت كشوري و حتي جهاني برخوردار است .

آيينه خانه مفخم در خیابان شریعتی شمالی از دیگر مكان هاي تاريخي شهر بجنورد است. در دوره قاجاريه، شمال و غرب شهر بجنورد را باغ هايي بزرگ با عماراتي با شكوه فرا گرفته بود ، اينك از آن همه ، بيش از دو بنا باقي نمانده است. آيينه خانه يكي از اين بناها است که مقر سردار مفخم حكمران بجنورد ، اسفراين ، جاجرم و استرآباد در دوره قاجار بوده است. هم اكنون بناي آيينه خانه، موزه مردم شناسي استان است.

حسينيه جاجرمي،  كوشك باغ علي آباد، مقبـره شهدا، آب گرم ايوب پيغمبر در بخش كوهستاني گرمخان دهستان گيفان و روستای توریستی اسفیدان از دیگر اماکن تاریخی این شهرستان می باشند .

دره های سرسبز مهنان، بازخانه و چناران در حومه بجنورد از دیگر اماکن تفریحی بجنورد می باشند.

 

شهرستان اسفراین

اسفراین در 60 کیلومتری  جنوب بجنورد واقع است و تا شهر سبزوار در استان خراسان رضوی 80 کیلومتر فاصله دارد نام آن سپهر آیین بوده است و شهر بلقیس همان شهر قدیم اسفراین که امروزه در3 کیلومتری جنوب شهر اسفراین قرار دارد به عنوان یکی از بزرگترین میراث­های گلی و خشتی کشور مطرح است و حدود 135 هکتار وسعت دارد. اولین استقرار در شهر بلقیس مربوط به قرون 4-3 هجری است و زندگی در آن تا پایان دوره صفوی به طور مداوم جریان داشته است. سالم­ترین و برجسته­ترین اثر برجای مانده از شهر بلقیس بقایای ارگ است که 29 برج به ارتفاع حدود 11 متر دارد و مساحت آن به بیش از 5 هکتار می رسد.

روستای هدف گردشگری روئين - روستاي پلكاني- در 45 كيلومتري جنوب بجنورد و24 كيلومتري شمال شهر اسفراين قرار گرفته و دره اي است سرسبز با باغهای فراوان  كه رودخانه روئين از ميان آن مي گذرد.  اين ناحيه با وجود جاذبه هاي طبيعي، اكوتوريسمي و تاريخي از اماکن گردشگري منطقه محسوب می گردد و قدمت آن  بيش از ده قرن است.

بیش از 25 بقعه بزرگان و امام زادگان از جمله مقبره بابا قدرت،  آرامگاه شيخ احمد ذاكر گورپاني و بسیاری آثار تاریخی دیگر از مکانهای باستانی و پارک های حفاظت شده ساریگل و سالوک نیز از اماکن تفریحی این شهرستان هستند.

  

شهرستان شیروان

شهر شیروان مرکز شهرستان شیروان در 60 کیلو متری شرق بجنورد و در مسیر بجنورد به مشهد قرار دارد. آورده اند که نام ان از بخشی از کوهی که به شکل شیر است و امروزه شیرکوه نامیده می شود ، گرفته شده است . روستای گلیان از نقاط دیدنی شهرستان شیروان است که جاذبه های گردشگری وتاریخی آن عبارتند از مقبره بابا توکل ، باغات زیبا وییلاقی ، غار کافر قلعه ، گبر خانه. تپه باستاني ارگ نادري بزرگترين تپه باستاني شهرستان شيروان است که در آن آثار توالی چند هزاره سکونت از هزاره­های پنجم و چهارم ق. م وجود دارد .

غارهاي هنامه در 18 كيلومتري شمال شرقي شيروان در روستای هنامه، مجموعه فضاهایي است كه براي ايجاد يك روستا با موقعيت تدافعي ويژه در دل كوه كنده شده است و مربوط به قرون 7-5 هجری است. چهار تـاقي تيموري مقبره ایست در روستای زیارت در 6 كيلومتري شيروان منسوب به عيدخواجه از سرداران تيمور . منطقه نمونه گردشگری   زواِرَم نیز با تاسیسات ساخته شده اخیر محل مناسبی برای پذیرایی از گردشگران است .

 

شهرستان فاروج

25 کیلومتر بعد از شهر شیروان و در مسیر شیروان به مشهد  به مرکز شهرستان فاروج و شهر فاروج می رسید این شهرستان شرقی ترین شهرستان خراسان شمالی است که حد شرقی آن در ادامه به خراسان رضوی منتهی می شود این شهرستان هم دارای آثار تاریخی و تفریحی مهمی است که از آن جمله می توان به روستای  هدف و منطقه نمونه گردشگری خسرویه در دامنه رشته کوههای شاه جهان در 25 کیلومتری جنوب غربی فاروج  اشاره کرد خسرویه علاوه بر بافت سنتی و مذهبی ، از جاذبه های طبیعی  برخوردار است. امامزاده بابا و بی بی، قلعه سنگی و سنگ قبرهای گورستان قدیمی با خط ثلث جلی با قدمت بیش از 700 سال از آثار تاريخي این روستاست.

تپه یام در  روستای یام بزرگترین محوطۀ شناسایی شده در دره­ی رود اترک علیا در خراسان شمالی است که آثار چندین هزاره استقرار را دارد و شباهت فراوان فرهنگ­های این منطقه با فرهنگ­های دوره مس و سنگ و مفرغ در آسیای مرکزی را نشان می دهد .

محوطه ویرانشهر بقایای یک قلعۀ دوره­ی ساسانی است در بخش هایی از ویرانه­های این قلعۀ خشتی تاسیسات مسکونی و نظامی وجود داشته است.

زیارتگاه و آرامگاه بابا و بی­بی در روستای هدف گردشگری استاد از آثار تاریخی دوره تیموری  فاروج است. حمام قدیمی روستای استاد مربوط به دورۀ صفوی است که به صورت زیرزمینی ساخته شده است.

مردم و مسئولین خراسان شمالی آمادگی دارند تا از مهمانان و مسافران نوروزی به نحو شایسته ای پذیرائی نمایند و در همین ارتباط هلال احمر استان خراسان شمالی ضمن اینکه دارای پایگاه های ثابت و دائمی در روستای دشت (ورودی استان از سمت استان گلستان) ، بدرانلو در 20 کیلومتری بجنورد ، اسدلی در محور بجنورد اسفراین و سیساب در 30 کیلومتری شیروان می باشد،  اقدام به ایجاد 8 پایگاه موقت شبانه روزی دیگر در دوراهی اصغرآباد مسیر جاجرم، درچمن بید ، در جوزک حد فاصل چمن بید و آشخانه ، در ورودی شهر آشخانه ، در پارک تفریحی بابا امان، پایگاه امام سجاد در حد فاصل شیروان و فاروج و در دوراهی داغیان بین فاروج و خراسان رضوی نموده است تا ضمن راهنمائی و کمک به مسافران نوروزی موجبات اطمینان خاطر و امنیت فکری آنان را فراهم نماید .

حدود 200 نفر از امداد گران در طرح نوروزی هلال احمر خراسان شمالی شرکت دارند و کلیه پایگاههای ثابت و سیار دارای ارتباطات رادیویی بی سیم هستند و در مواقع ضرورت و بدلیل وجود ترافیک از یکدستگاه بالگرد نیز استفاده خواهد شد. همچنین مسئولین هلال احمر خراسان شمالی اعلام کرده اند در طرح نوروزی امسال 12 دستگاه خودروی استاندارد مجهز به ست هیدرولیک نجات در پایگاه ها بکار گرفته می شوند .

دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی نیز اعلام کرد 9 پایگاه اورژانس جاده ای در این ایام از جنگل  گلستان تا بعد از شهر فاروج (ابتدای خراسان رضوی) را تحت پوشش خدماتی خود خواهند داشت. نکته قابل توجه و غرور انگیز این است که در آغاز دولت نهم مسئولین دانشگاه علوم پزشکی که آن زمان دانشکده بود آرزو داشتند تا بتوانند در هر 50 کیلومتر یک پایگاه ایجاد کنند و امروز فواصل این پایگاهها به طور متوسط کمتر از 30 کیلو متر است. این پایگاهها به ترتیب از سمت جنگل گلستان در غرب تا بعد از فاروج در شرق استان عبارتند از پایگاه های دشت ، رباط قره بیل ، چمن بید ، مهمانک ، شهری آشخانه ، امین الله ، بابا امان ، شهری شیروان ، و شهری فاروج  همچنین 6 پایگاه دیگر در مسیر جاده های فرعی استان عبارتند از پایگاه های قوش تپه در مسیر جاده راز، گراتی در مسیر جاده اسفراین به سبزوار، پایگاه شهری جاجرم، پایگاه شهری اسفراین، و 2 پایگاه شهری در بجنورد .

این دانشگاه علاوه بر اینکه کلیه مراکز بهداشتی درمانی به ویژه مراکزی که در حاشیه جاده اصلی قرار دارند را به طور شبانه روزی از 25/12/1388 تا 15/1/1389 فعال نگه می دارد،  اقدام به راه اندازی 4  ایستگاه های سلامت در پایگاه های دشت، چمن بید، باباامان، و امام سجاد (بین فاروج و شیروان) نموده است .

سایر مراکز خدماتی استان نیز همه امکانات خود را بسیج کرده اند تا بتوانند ایامی فرحبخش توام با سلامت را برای مسافران نوروزی رقم بزنند.  

• 
  Morteza Shafiei
• 
  4Main Buddy
• 
  کامران عزیزی
• 
  miss zorro
• 
  laleh *

• 
  Morteza Shafiei
• Friday, September 4, 2009 10:46 (UTC)
  salam az nazari ke raje be filme dr yazdi dadi mamnoon 
  ya ali

• 
  Morteza Shafiei
• Tuesday, September 1, 2009 08:53 (UTC)
  salam
  web log khobi dari
  estefade mikonam
  movafagh bashi
  be weblog manam sar bezan\
  albate man uptade mikonam ama na zood zood